Covid-19 ve Beyin Sisi
Beyin Sisi Nedir?
Beyin sisi tıbbi veya bilimsel bir terim değildir; bireyler tarafından, düşünceleri ağır, bulanık ve keskin olmadığında nasıl hissettiklerini tanımlamak için kullanılır.
Hepimiz zaman zaman bu duyguyu yaşıyoruz. Belki grip ya da başka bir hastalıktan dolayı hasta olduğumuzda net düşünemiyoruz. Belki jet-lag oldunuz ve düşünceleriniz ağırlaştı ya da birkaç saatliğine düşüncelerinizi bulanıklaştıran bir antihistamin ya da başka bir ilaç almış olabilirsiniz. Her durumda, muhtemelen normale dönmeyi beklediniz, bu ister hastalığınızdan kurtulmak, ister yeni zaman dilimine uyum sağlamak, isterse ilacın yan etkilerinin geçmesini beklemek olsun.
Peki ya düşünceniz normale dönmediyse?
COVID-19 Beyin Sisi Nedir?
Son zamanlarda COVID-19'a yakalanan ve iyileşen kişilerde zihinsel bulanıklık olduğu biliniyor. 2020 baharında virüsten kurtulduğundan beri hala "bilişsel zorluklarla" nasıl mücadele ettiğini anlatan bireylerin sayısı arttıkça bu konu doktorlar tarafından araştırılmaya başlandı. Doktorlar beyin sisi yaşayan bireyleri sağlık kontrolünden ve bir dizi testten geçirdi. Fakat her şey normaldi, ancak bireylerin bilişsel zorlukları devam ediyordu. COVID-19'un akut, yaşamı tehdit eden etkilerinden kurtulan, ancak yine de düşüncelerinin ve hafızasının normale döndüğünü hissetmeyen çok sayıda indan mevcut ve bu konu üzerine araştırmalar devam ediyor.
COVID-19 Beyni Nasıl Etkiler?
COVID-19'un beyine zarar vermesinin birçok yolu olduğu düşünülüyor. Beyin iltihabı, felç ve beyine oksijen gitmemesi gibi nedenler olabilir. Ancak, Çinli araştırmacıların belirttiği hafızadaki kalıcı bozulma gibi diğer etkilerin nedenleri çok daha ciddi olabilir.
COVID-19'un beyin üzerindeki doğrudan etkilerine ek olarak diğer organ sistemleri üzerinde de uzun vadeli etkileri olabilir. Yorgunluk, vücut ağrıları, egzersiz yapamama, baş ağrısı ve uyku güçlüğü gibi kalıcı semptomlara sahip olabilir. Bu sorunlardan bazıları akciğer, kalp, böbrekler veya diğer organlarda kalıcı hasar oluşmasından kaynaklanabilir. Bu organların hasar görmesi hatta sadece semptomların kendisi bile düşünmeyi ve hafızayı bozabilir ve beyin sisine neden olabilir. Örneğin, kendinizi yorgun hissediyorsanız ve vücudunuz ağrıyorsa nasıl net bir şekilde düşünebilirsiniz? Gecenin yarısında uyanıkken baş ağrısıyla uyandığında nasıl konsantre olabilirsiniz?
COVID-19 Beyin Sisi Yaşıyorsanız Ne Yapmalısınız?
Yapılacak ilk ve en önemli şey, doktorunuzu görmek ve yaşadığınız tüm kalıcı semptomları onlarla paylaşmaktır. Bunlar, beyin sisi ve diğer nörolojik semptomları (zayıflık, uyuşma, karıncalanma, koku veya tat kaybı gibi) ve ayrıca nefes darlığı, çarpıntı ve anormal idrar veya dışkı gibi sorunları içermelidir.
Beyin Sisini Temizlemeye Ne Yardımcı Olabilir?
Beyin sisini temizlemeye yardımcı olmak için, herkesin düşünmesine ve hafızasına yardımcı olduğunu bildiğimiz tüm aktiviteleri takip etmeniz tavsiye ediliyor.
¤ Aerobik egzersiz yapın. Yavaş başlamanız gerekebilir, belki günde birkaç kez sadece 5-10 dakika. Beyin sağlığını iyileştirmek için belirlenmiş bir egzersiz dozu bulunmamakla birlikte, genellikle haftada 5 gün, günde 30 dakikaya kadar çalışmanız tavsiye edilmektedir.
¤ Akdeniz tarzı beslenin. Beyin sağlığı üzerinde olumlu etkileri olan, zeytinyağı, meyve ve sebzeler, yağlı tohumlar, kurubaklagiller ve tam tahılları beslenmenize eklemenizde fayda olacaktır.
¤ Alkol ve sigaradan kaçının. Beyninizi olumsuz yönde etkileyebilecek maddelerden kaçınarak iyileşme sürenizi hızlandırın.
¤ İyi uykular. Uyku, beynin ve vücudun toksinleri temizleyebildiği ve iyileşmeye çalıştığı bir zamandır. Vücudunuza ihtiyaç duyduğu uykuyu verdiğinizden emin olun.
¤ Sosyal aktivitelere katılın. Sosyal aktiviteler sadece ruh halimize fayda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda düşünmemize ve hafızamıza da yardımcı olur.
¤ Yeni faaliyetlerde bulunmak da beyin sağlığınız için olumlu olacaktır; müzik dinlemek ; meditasyon yapmak, kitap okumak ve olumlu bir zihinsel tutum sürdürmek.
Kaynaklar
