Detoks suları ve diyetleri uzun zamandır popülaritesini korumaya ve dikkatleri üzerine toplamaya devam ediyor. Peki işin aslı nasıl, bilimsel veriler detoks diyetleri hakkında ne söylüyor?

Detoks kavramı ilk olarak 1700’lü yıllarda tıbbın gelişmediği dönemlerde bir kitapta karşımıza çıkıyor. Daha sonralarda bilimsel olarak faydası kanıtlanmasa da insanların zaaflarından dolayı popülerliği dönemsel olarak faklılıklarla görünmeye devam ediyor. Detoks kavramı önemini yitirmeye başladığında, konudan rant sağlayanlar tarafından bahar detoksu, kış detoksu, kırmızı detoks, alkali detoks gibi çeşitleri uydurulmaya başlanıyor.

Peki Ne Demek Bu Detoks?

Detoks, kelimenin aslı ise detoksifikasyon.

Detoksifikasyon vücutta biriken toksin maddelerin atılması anlamına gelmektedir.

Fakat, sizi detoks programına alalım, detoks whatsapp grubumuza katılın, detoks kürlerimiz size göre dediklerinde önce şu soruyu sormalısınız.

Hangi Toksinlerden Arındırıyorsunuz?

Gündelik yaşantımızda hazır gıdalardan, alkolden, tarım ilaçlarından, havadan, sudan vs. toksin maddeler alabiliyoruz. Hatta metabolizmamızın yan ürünleri olan üre, amonyak, serbest oksijen radikalleri gibi toksin maddeler de var. Fakat önemli bir hastalık veya zehirlenme durumu olmadığı takdirde insan vücudunda toksinler birikmiyor.

Peki Ama Nasıl?

Vücudun arınmasında akciğer, deri, böbrek, bağırsaklar ve karaciğer görev alır. Nefes, ter, idrar ve gaita yoluyla her gün biriken toksinleri dışarı atarız. Vücudumuzu toksinlerden arındıran ana organımız ise karaciğerdir. Atılması gereken toksik maddeleri suda çözünebilir hale getirerek ile idrar ve dışkıya katılmasını sağlar. Eğer karaciğer bu dönüşümü yapamazsa böbrekler ve bağırsakların bu maddeleri atması mümkün olmaz.

Karaciğerin temizlik görevinde antioksidan olarak adlandırılan bazı vitamin ve mineraller yardımcı görev üstlenmektedir. Antioksidanların detoks etkisi yaptığı da bu yüzden söylenir. Aslında antioksidan maddelerin yaptığı “detoks” değil var olan detoks sistemine destek olmaktır.

Detoks diyetleri, ciddi kalori kısıtlaması olan veya tek bir yiyeceğin veya sadece sebze- meyve sularının tüketildiği diyetler olabiliyor. Bazı detoks diyetleri, şeker veya kafein gibi belirli besin bileşenlerinin tüketimini sınırlarken bazılarında diüretik, müshil, lavman veya detoks çayları gibi başka ürünlerin kullanılması da teşvik edilebiliyor. Ancak bu diyetlerin toksinleri vücuttan uzaklaştırdığı iddiasını doğrulamıyor.

Bilimsel Veriler Ne Söylüyor?

Avrupa Birliği, günümüze dek 10 besin veya bileşen için kanıt yetersizliğinden dolayı detoksifikasyon beyanının kullanımını reddetmiştir. Yapılan bazı araştırmalarda ise kilo kaybı veya toksinlerin vücuttan uzaklaştırılmasında detoks diyetlerinin etkisine dair yeterli kanıt bulunmadığını bildirmiştir. Toksinler insan organizmasından, karaciğer ve böbrekler yoluyla uzaklaştırılır, bu organlar bu toksinleri, diyetten bağımsız normal fizyolojik işlevlerinin bir parçası olarak metabolize eder ve vücuttan uzaklaştırır.

Ayrıca bu diyetlerin bir kısmı çok fazla meyve ve sebze yemeye teşvik ediyor olsa da yalnızca sebze ve meyvelerden oluşan bir diyet, optimum sağlık koşullarımızı sürdürmemiz için ihtiyaç duyduğumuz tüm besin öğelerini sağlayamaz.

Sonuç: Detoksu Karaciğerinize ve Böbreklerinize Bırakın!

Detoks diyetleri kısa süreli kilo kaybı için işe yarıyor görünse de görülen sonuç sadece kalori kısıtlamasından kaynaklanmakta olup genellikle su kaybı oluyor. Kaybedilen ağırlık normal beslenme alışkanlıklarınıza döndüğünüzde fazlasıyla geri kazanılabilir.

Bu diyetlerde genel olarak sebze veya meyvenin suyu içildiğinden dolayı vücut yeterli lif alamadığı için kabızlık sorunuyla karşılaşılması çok mümkün hale geliyor.

Protein ve yağdan fakir beslenme olduğundan dolayı, vücut yeterli protein, yağ ve yağda çözülen vitaminleri alamadığı için kendinizde yorgunluk, bitkinlik, halsizlik gibi belirtiler hissedeceksiniz.

Bu diyetlerdeki ciddi kalori kısıtlaması ve genelde tek tip besin alımı da yeterli miktarda enerji ve besin öğesi alımını engelleyerek fiziksel ve ruhsal sağlığınızı olumsuz yönde etkileyecektir.

Sonuç olarak yeterli ve dengeli şekilde sürdürülebilir beslenme ile detoks görevini böbreklere ve karaciğere bırakmak sağlığınız için en doğru hamle olacaktır.